#linuxpl
Co To Jest ... ?
Krótki opis poszczególnych protokołów oraz programów.
Co to jest URL?
|
Co to jest FTP? |
Co
to jest Telnet? |
Co to jest WWW? |
Co
to jest Archie? |
Co to jest E-mail?
|
Co to są Newsy i Usenet?
Co to jest URL?
URL (Uniform Resource Locator), ustala położenie sieciowe, plików,
katalogów, zapytań, rezultaty wywołań komend, dżwięków itp. itd. I tak,
URL wskazujący na plik, ma postać:
file://host.domena[/ścieżka/][plik]
np.: file://127.0.0.1/plik.tar.gz
URL wskazujący na FTP, ma postać:
ftp://host.domena[/ścieżka/][plik]
np.: ftp://127.0.0.1/
Aby zalogować się na konto (=! anonymous), pokryte hasłem piszemy:
ftp://passwd:login@host.domena[/ścieżka/][plik]
np.: ftp://de3fk:anika@127.0.0.1/
URL wskazujący na news'y, ma postać:
news:[//host.domena[/ścieżka/]]xxx.yyyyy
np.: news:alt.2600
Uwaga!
Trzeba pamiętać, o zdefiniowaniu zmiennej środowiskowej NNTPSERVER!
URL wskazujący na artykuły Gopher'a, ma postać:
gopher://host.domena[:port][/ścieżka]
np.: gopher://gopher.ae.poz.edu.pl:70/
URL związany z HTTP (HyperText Transport Protocol), ma postać:
http://host.domena[:port][/ścieżka/plik[#etykieta]]
np.: http://www.sggw.waw.pl/
URL wskazujący na serwer:
telnet://host.domena[:port]
Co to jest FTP?
Jeżli zastanawiasz się w jaki sposób przesyłać pliki w ogólnoświatowej
sieci internet, to mam dla Ciebie przygotowaną odpowiedz, do tego celu
służy (bardzo często), program FTP (File Transfer Protocol)! Jeżli chcesz
"zassać" pliki z jakiegoś komputera, musisz koniecznie znać jego nazwę
lub numer w sieci, oraz mieć na nim założone konto chronione hasłem. Na
szczęście InterNet ofiarowuje nam bardzo dużo, tak zwanych, anonimowych
kont (Anonymous FTP), z których bez ograniczeń (z wyjątkami, z wyjątkami;-),
możemy "zasysać" pliki (uwaga znajdziemy się wtedy w kartotece specjalnie
to tego przeznaczonej, najczęściej /home/ftp/ lub /usr/ftp (albo podobnej),
która nam będzie się pokazywała jako "/", ale to NIE JEST root directory!!!).
Aha, jeżli logujemy się na konto typu anonimowego, jako login wpisujemy
anonymous lub guest, a zamiast hasła podajemy swój adres pocztowy - przynajmniej
należy to do dobrego tonu.
Komendę ftp, możemy wywołać z parametrami:
-
-d (włącza śledzenie)
-
-g (wyłącza rozszerzenia nazw plików)
-
-i (wyłącza zapytania)
-
-n (wyłącza auto-login) dotyczy to pliku ~/.netrc
-
gdzie: machine name (nazwa maszyny)
-
login name (identyfikator)
-
password str (hasło)
-
account str (dodatkowe hasło)
-
macdef name (makrodefinicja)
-
-v (wyświetla komunikaty)
Łączymy się na przykład:
$ ftp adres.jakiegoś.komputera.pl
lub
$ ftp
ftp> open adres.jakiegoś.komputera.pl
a dalej
Connected to adres.jakiegoś.komputera.pl
220 jakiś.komputer FTP server (UNIX x.x) ready.
Name (adres.jakiegoś.komputera.pl:gucio): anonymous (lub guest)
331 Guest login ok, send ident at password.
Password: gucio@ (tego nie widać, ale to zależy)
230 Guest login ok, acces restrictions apply.
ftp> bin
200 Type set to I.
ftp>
Uwaga, w niektórych komendach można zastosować "!", który określa komputer
lokalny (wywołana zostaje lokalna powłoka),
np. !cd - zmieni katalog (lokalny)
-
ls - wydruk zawartości katalogu (zdalnego) wraz z uprawnieniami (dir).
-
cd - zmiana katalogu (zdalnego).
-
cdup - zmiana katalogu (zdalnego) na nadrzędny.
-
pwd - podaje nazwę katalogu (zdalnego).
-
lcd - podaje nazwę katalogu (lokalnego).
-
dir - wyświetla katalog (zdalny) i ewentualnie zapisuje do pliku
(lokalnego). Składnia: dir [katalog_zdalny] [plik_lokalny]
-
get - pobiera plik z komputera (zdalnego) i zapisuje na lokalnym, ewentualnie
zmienia nazwę pliku na inną. Składnia: get plik_zdalny [plik_lokalny]
-
mget - pobiera jeden lub więcej plików z komputera (zdalnego) i zapisuje
na komputerze lokalnym. Można stosować maski! Składnia: mget *2.0.{29,30,31}*t[ag][rz]*,
mget *.txt
-
put - umieszcza jeden plik z komputera (lokalnego) i kładzie na komputer
zdalny, ewentualnie zmieniając jego nazwę. Składnia: put plik_lokalny [plik_zdalny]
-
mput - umieszcza jeden lub wiece plików z komputera (lokalnego) na komputer
zdalny. Składnia: mput *.tgz
-
asc - zmienia (ASCII) tryb transferu na ASCII (przesyłanie TYLKO tekstu)
Jeżli przeąlesz w tym trybie binaria to są już zniszczone!!!!
-
bin - zmienia (binary) tryb transferu na binarny (przysłanie wszystkiego
bardzo ważne)!
Oraz inne komendy programu FTP (na platformach UNIX):
-
! - wywołuje lokalna powłokę. Składnia: ![komenda_lokalnego_shella [arg]]
-
$makro [arg] - wykonuje makro, które jest zdefiniowane komenda macdef.
-
account [pas] - podaje dodatkowe hasło.
-
append l [z] - dołącza zbiór lokalny (l) do zbioru na odległym komp.
-
bell - uaktywnia informowanie dźwiękowe
-
bye, quit - kończy sesję ftp (jeszcze close & disconnect).
-
case - przełącza małe litery na duże.
-
chmod up pl - zmienia uprawnienia pliku.
-
cr - rodzaj traktowania znacznika końca linii.
-
delete - usuwa plik zdalny.
-
debug - przełącza tryb śledzenia
-
form format - ustala rodzaj formatu transferu.
-
glob - ...
-
hash - przełącza wyświetlanie znaku "#" po 1024 bajtach.
-
help [komend] - pomoc.
-
idle [sek] - ustawia timer nieaktywności na serwerze na [sekundy], jeżli
nie podamy parametru to komenda wypisze obecny stan timera, timer ten określa,
po ilu sekundach nieaktywności zakończyć połączenie
-
newer pl - pobiera plik z serwera, o ile ten plik jest nowszy niż ten,
który my posiadamy na komputerze lokalnym.
-
nlist [d] [l] - działa tak samo jak ls.
-
nmap [in out] - konwertuje nazwy plików z in na out - przydatne przy transferowaniu
plikow miedzy rożnymi systemami, "Kawałki" wzorów oznacza się przez kolejne
symbole $<numer>, np.: nmap $1.$2 $2.$1, mam np. plik asd.xyz i $1 teraz
oznacza "asd", a $2 "xyz", czyli plik "asd.xyz" zmieni się w "xyz.asd",
jeszcze jedna rzecz: można używać w out takiej składni jak np.: [seq1,seq2],
oznacza to, że w wypadku,
-
ntrans [i [o]]- tłumaczy znaki w nazwach plików z i na o podczas wykonywania
komend put, mput, get oraz mget.
-
macdef nazwa - definiuje makrodefinicje, linia pusta kończy makro.
-
mdelete - usuwa zdalne pliki zgodne z masks
-
mdir z l - wiele katalogów zdalnych w jednym pliku lokalnym. (mls)
-
mkdir - tworzy katalog zdalny.
-
mls z l - wiele katalogów zdalnych w jednym pliku lokalnym.
-
mode [tryb] - ustala tryb transferu.
-
modtime pl - podaje czas ostatniej modyfikacji pliku z serwera.
-
open kom [pr] - nawiązuje połączenie z hostem (kom), przez port (pr).
-
prompt - wyłącza potwierdzenie.
-
proxy kom_ftp - wykonuje komendę ftp na dodatkowym połączeniu
-
quote arg1 ...- przesyła argumenty do serwera.
-
recv z [l] - synonim polecenia get.
-
reget z [l] - pobieranie pliku z serwera (z), w ten sposób, że jeżli na
maszynie lokalnej mamy już taki plik, to będzie do niego dodawana zawartość
pliku z serwera (z), komenda ta umożliwia wznowienie transferu pliku po
np.: zerwaniu połączenia, czy innych kłopotach z siecią.
-
remotehelp - zdalny help.
-
reset - czyści kolejkę odpowiedzi, rozsynchronizuje sekwencjonowanie komend
i odpowiedzi serwera z komputerem lokalnym.
-
restart offset- restartuje get lub put od określonego offsetu.
-
rename - zmienia nazwę pliku.
-
rmdir - usuwa zdalny katalog.
-
runique - unikalna nazwa na lokalnym komputerze.
-
sunique - unikalna nazwa na zdalnym komputerze.
-
send - tak jak put.
-
sendport - włącza i wyłącza korzystanie z komendy PORT.
-
site arg1 ... - przesyła argumenty serwerowi jako komendy SITE.
-
status - pokazuje status ftp.
-
struct [naz] - ustala nazwę struktury.
-
system - podaje nazwę systemu operacyjnego serwera.
-
tenex - zmień rodzaj transferu na taki, by dogadać się z maszynami TENEX.
-
trace - włącza śledzenie pakietów.
-
type [typ] - określa typ transferu.
-
user l [p] [k]- identyfikacja usera na odległym ftp.
-
verbose - włącza komunikaty.
-
? [kom] - jak help [kom].
Co to jest
Telnet?
Telnet umożliwia zdalną prace na komputerze (np. korzystanie z usług
publicznych - bazy danych, katalogów bibliotecznych).
Jak? Tak:
$ telnet adres.pl [port]
lub
$ telnet
telnet> open adres.pl [port]
Kończymy sesję naciskając (najczęściej) ^] (Ctrl-])]
Niektóre komendy programu telnet:
-
? [komenda] - pomoc.
-
open komp [p] - połączenie z hostem komp na porcie (p).
-
close, quit - koniec.
-
mode typ - typ przesyłania (line/char).
-
status - status programu telnet.
-
display [arg] - pokazuje wybrane wartości
-
send arg - wysyła na komputer znaki specjalne.
-
set arg wart - ustawia zmienne telnet'u.
Co to jest
WWW?
WWW (W3) czyli World-Wide-Web, jest usługą internetową, opartą na hipertekącie,
a dokładnie na protokole http (HyperText Transfer Protokol). Dokumenty
połączone są między sobą poprzez wyselekcjonowane zwroty, np.
<a href="http://kanal.linuxpl.com/faq.html">FAQ</a>, kilikając na
FAQ, przeniesiemy się do dokumentu na stronie kanal.linuxpl.com/faq.html!
Do poruszania się po świecie WWW używamy browserów.
Najbardziej znane to:
-
Lynx - klient textowy (Unix)
-
Netscape/Mozilla - klient graficzny (Unix, Windows)
-
Explorer - klient graficzny (Windows, Mac OS)
Co to jest
Archie?
Archie jest systemem informacyjnym pozwalającym znaleść informację
w InterNet'cie (szybkie przeglądanie).
Połączenie:
$ telnet archie.icm.edu.pl
login: archie
Komendy i parametry:
-
exit, quit, bye - Zakończenie sesji.
-
help [kom] - pomoc
-
list [wzorzec] - określa listę sitów opisanych w bazie danych np.:
-
list \.pl$ - wy?wietla wszystkie polskie site'y!
-
site [gdzie] - wyświetla katalogi i pliki w [gdzie].
-
whatis [znaki] - szuka łańcuchu znaków.
-
prog znaki | wzorzec
-
find znaki | wzorzec - odnajduje pliki i katalogi, oraz ich adresy.
-
mail [adres] - przesyła wynik sesji na [adres].
-
show [zmienna] - wyświetla wartości zmiennych.
-
set zmienna wartość - ustawia zmienną
-
term term [w] [k] - informuje serwer o danym terminalu np.
-
set term xterm 24 100
-
. - oznacza jeden dowolny znak.
-
^ - musi się zaczynać od ciągu znaków.
-
$ - musi się kończyć od ciągu znaków.
Co to jest
E-mail?
E-mail - Poczta sieciowa!
Wysyłanie poczty:
$ mail -v -s "Temat:" kogos@adres
To jest tekst poczty.
To jest tekst poczty.
<Ctrl-D> lub (. i Enter).
czytanie poczty:
$ mail <Enter>
Po więcej informacji otrzymasz po napisaniu:
$ man mail
Co to są Newsy
i Usenet?
Newsy inaczej NetNews, Usenet to system pozwalający wymieniać artykuły. Klientem news jest np. mutt.
$ cd